Centrum Medyczne Klara

Leczenie Raka Prostaty

Rak prostaty – leczenie



Nowotwór prostaty jest współcześnie olbrzymim problemem wśród męskiej części społeczeństwa. Biorąc pod uwagę powszechność występowania — rak stercza zajmuje drugie miejsce wśród chorób nowotworowych — częściej mężczyźni chorują jedynie na raka płuc. Choć poziom zachorowań wciąż jest wysoki, nowoczesna diagnostyka daje możliwość wykrycia nieprawidłowości we wczesnym stadium i wdrożenia skutecznej terapii.

Rak prostaty — charakterystyka choroby

Rak prostaty występuje w sytuacji, gdy w gruczole krokowym dochodzi do niekontrolowanego rozrostu komórek, przy jednoczesnej utracie zdolności do regulacji ich wzrostu i samoczynnej śmierci. Gruczoł krokowy jest narządem występującym tylko i wyłącznie u mężczyzn i jest on zlokalizowany w miednicy mniejszej. Najczęściej diagnozowaną formą nowotworu prostaty jest gruczolakorak zrazikowy. Trudno znaleźć jednoznaczną odpowiedź na pytanie, dlaczego komórki zaczynają się w niekontrolowany sposób namnażać, jednak najprawdopodobniej jest to wynikiem zmian hormonalnych zachodzących w męskim organizmie. W Polsce notuje się co roku ok. 14 tysięcy zachorowań na raka prostaty.

Najczęstsze objawy przerostu gruczołu krokowego

Rak prostaty to choroba, która rozwija się bardzo powoli i w początkowym stadium nie daje praktycznie żadnych zauważalnych objawów, a od rozwinięcia się komórek rakowych do wystąpienia pierwszych symptomów może minąć aż kilkanaście lat. Jego zdiagnozowanie jest wówczas możliwe tylko w toku systematycznych badań profilaktycznych. W bardziej zaawansowanym stadium Pacjent boryka się z wieloma krępującymi i uciążliwymi objawami. Przede wszystkim są to problemy związane z funkcjonowaniem układu moczowego, jak np. trudności z oddawaniem moczu, ból i uczucie pieczenia w obrębie cewki moczowej czy nieustające uczucie parcia na pęcherz. Tego rodzaju symptomy wynikają z budowy męskiego układu moczowo-płciowego i tym, że cewka moczowa sąsiaduje z gruczołem krokowym. Alarmującym sygnałem powinny być też przewlekłe problemy z osiągnięciem wzwodu. Kiedy choroba jest już mocno rozwinięta, Pacjent może odczuwać bóle w kroczu, podbrzuszu, w obrębie kręgosłupa i kości. Może wystąpić też łamliwość kości, anemia i znaczny spadek wagi.

Kto jest najbardziej narażony na nowotwór prostaty?

Istnieje kilka głównych czynników, które w sposób szczególny narażają na rozwinięcie się nowotworu prostaty. Najważniejszymi z nich są wiek oraz dziedziczność choroby. Ryzyko wystąpienia nowotworu stercza znacząco wzrasta wraz z wiekiem. Przypadki zachorowania u mężczyzn, którzy nie ukończyli 50 lat są niezwykle rzadkie, natomiast prawdopodobieństwo zachorowania znacznie wzrasta po 65. roku życia. Do grupy szczególnie narażonych na zachorowanie na raka prostaty należą mężczyźni, u których krewnych stwierdzono tę chorobę. Jeśli to pokrewieństwo pierwszego stopnia ryzyko jej wystąpienia wzrasta aż dwukrotnie. Raka prostaty mogą powodować także niektóre mutacje genowe.

Jak się okazuje, częstotliwość zachorowania jest różna w odniesieniu do poszczególnych populacji. Najwyższym ryzykiem obarczeni są Afroamerykanie, a najniższym Azjaci. Wyższe prawdopodobieństwo zachorowania na raka prostaty można prognozować w przypadku osób otyłych, uzależnionych od palenia wyrobów tytoniowych, prowadzących siedzący tryb życia i tych, u których w przeszłości stwierdzono choroby weneryczne.

Profilaktyka raka prostaty i czynniki zabezpieczające przed jego rozwojem


Zapobieganie nowotworowi stercza w głównej mierze opiera się na regularnych wizytach u urologa i systematycznym przeprowadzaniu badań kontrolnych. Badanie gruczołu krokowego palcem przez odbyt powinien raz w roku przechodzić każdy mężczyzna, który ukończył 40 lat. Dodatkowo lekarz może przeprowadzić badanie ultrasonograficzne jamy brzusznej, które pozwala zdiagnozować również stan prostaty. U Pacjentów z grupy wysokiego ryzyka, związanego z występowaniem tej choroby u najbliższych członków rodziny, wykonywane jest również badanie poziomu antygenu PSA.

Przed rozwojem raka prostaty pośrednio chronić może także prowadzenie zdrowego i aktywnego trybu życia. Lekarze rekomendują regularne podejmowanie dowolnej aktywności fizycznej i stronienie od używek takich jak papierosy czy alkohol. Ogromne znacznie ma także zdrowa dieta, opierająca się o spożywanie dużych ilości świeżych owoców i warzyw (w szczególności pomidorów bogatych w likopen) oraz ograniczeniu tłuszczów pochodzenia zwierzęcego na rzecz ryb i skorupiaków, będących cennym źródłem selenu, retinoidów i izoflawonów.

Diagnostyka raka prostaty

W przypadku podejrzeń dotyczących nieprawidłowości związanych z rozrostem prostaty w pierwszej kolejności najlepiej udać się do lekarza rodzinnego. Może on przeprowadzić palpacyjne badanie gruczołu krokowego, które jest podstawowym instrumentem profilaktyki antynowotworowej u mężczyzn. W razie potrzeby lekarz pierwszego kontaktu może też skierować Pacjenta na wizytę w gabinecie urologicznym. Wizyta u specjalisty rozpoczyna się od zebrania szczegółowego wywiadu medycznego, w toku którego lekarz uzyskuje informacje dotyczące historii chorób Pacjenta, przyjmowanych przez niego leków, prowadzonego trybu życia i uwarunkowań rodzinnych. Następnie Pacjent zostaje poproszony o wypełnienie kwestionariusza objawów, który daje lekarzowi wiedzę na temat rodzaju niepokojących symptomów i stopnia ich nasilenia. Później urolog przechodzi do badania ogólnego oraz powtórnego badania  gruczołu krokowego palcem.

Po dokonaniu wywiadu i badania, lekarz zyskuje podstawowy ogląd na stan Pacjenta i — w razie potrzeby — może zalecić dodatkowe badania diagnostyczne. Podstawowymi badaniami przesiewowymi są PSA i FPSA. PSA to swoisty antygen sterczowy. W przypadku podejrzenia występowania nowotworu Pacjent poddawany jest też badaniom takim jak: biopsja, tomografia, komputerowa, scyntygrafia kości, rezonans magnetyczny (MRI) oraz PET z choliną lub PSMA.

 

Metody leczenia raka prostaty


 

leczenie raka prostaty

Współczesna medycyna zna wiele metod leczenia nowotworu prostaty. Każdorazowo dobiera się terapię do stopnia zaawansowania choroby i aktualnego stanu Pacjenta.

Najpopularniejszą metodą leczenia raka stercza jest przeprowadzenie interwencji chirurgicznej. Przeprowadzenie operacji jest jednak możliwe jedynie w przypadku, kiedy nowotwór nie tworzy nacieków na innych narządach. Podczas zabiegu chirurg podejmuje się usunięcia dotkniętego nowotworem gruczołu, węzłów chłonnych, pęcherzyków nasiennych i otaczających je fragmentów zdrowej tkanki. Tego rodzaju operacja jest jednak obarczona ryzykiem — podczas eliminacji ogniska nowotworowego uszkodzone mogą zostać wrażliwe struktury nerwowe, co może skutkować problemami z trzymaniem moczu lub utratą potencji.

Alternatywą dla postępowania chirurgicznego jest radioterapia. W celu zniszczenia komórek nowotworowych dostarczana jest do nich duża dawka promieniowania. Lekarze najczęściej decydują się na zastosowanie radioterapii w przypadku Pacjentów we wczesnym stadium choroby, kiedy nowotwór nie daje przerzutów na inne organy. Rzadziej metoda ta stosowana jest w sytuacjach, kiedy choroba jest już znacznie zaawansowana — wtedy celem radioterapii nie jest wyeliminowanie guza, a zredukowanie jego masy i zminimalizowanie cierpienia związanego z uciążliwymi symptomami, które dotykają Pacjenta.

Chemioterapia polega na podawaniu doustrojowo wielu leków przeciwnowotworowych, co jednak ma wiele skutków ubocznych i prowadzi do niszczenia również zdrowych komórek. Ze względu na szereg negatywnych oddziaływań na organizm Pacjenta, chemioterapia jest stosowana w przypadku tego rodzaju nowotworu niezwykle rzadko. Często zamiast niej lekarze decydują się na mniej inwazyjną hormonoterapię. Metoda ta oparta jest na zastosowaniu leków, które stopniowo hamują wytwarzanie testosteronu, przyczyniającego się do rozwoju raka prostaty. Główną wadą hormonoterapii jest to, że często w trakcie jej zastosowania organizm Pacjenta może wykazać oporność na stosowane leki.

Inną grupą stosowanych metod leczenia jest termoablacja. Jej działanie opiera się na wytworzeniu w miejscu nowotworu wysokiej lub niskiej temperatury. Do metod termoablacyjnych zaliczamy między innymi RFA, krioablację lub terapię ultradźwiękami (HIFU). Ich najistotniejszą wadą jest niszczenie wszystkich struktur w zasięgu swojego działania.

Jednym z najnowocześniejszych sposobów leczenia nowotworów jest IRE (Nanoknife), czyli nieodwracalna elektroporacja. Metoda ta polega na wytworzeniu w miejscu nowotworu pola elektrycznego, które prowadzi do nieodwracalnego uszkodzenia komórek nowotworowych. Co najważniejsze IRE jest wolne od skutków ubocznych metod termicznych. W przypadku raka prostaty metoda IRE NanoKnife® jest uważana za szczególnie małoinwazyjną terapię, która może być alternatywą dla zabiegu radykalnego wycięcia prostaty (radykalnej prostatektomii) oraz radioterapii, obarczonych powikłaniami jak np. nietrzymanie moczu, zaburzenia erekcji, zmiany popromienne, możliwość wystąpienia mikroprzerzutów. Uniknięcie zaburzeń w oddawaniu moczu oraz zachowanie sprawności seksualnej, jest niezwykle istotne dla wielu pacjentów. Zabieg z użyciem NanoKnife polega na wprowadzeniu przez krocze w okolice nowotworu 2-6 elektrod. Cały proces aplikacji impulsów elektrycznych kontrolowany jest przez zautomatyzowane oprogramowanie generatora NanoKnife. Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu ogólnym. Pacjent może opuścić szpital w ciągu następnych 2-3 dni.